Palácio Nacional de Queluz οδηγός επισκεπτών — όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε πριν την επίσκεψή σας

Με μια ματιά

Διεύθυνση

Largo do Palácio, 2745-191 Queluz, Πορτογαλία

Ώρες λειτουργίας

Καθημερινά 09:00 – 18:00, τελευταία είσοδος 17:00 (επιβεβαιώστε στο parquesdesintra.pt την ημέρα της επίσκεψής σας, καθώς το δημοσιευμένο πρόγραμμα μεταβάλλεται ελαφρώς κάθε χρόνο)

Κλειστά

25 Δεκεμβρίου και 1η Ιανουαρίου (σύμφωνα με την Parques de Sintra). Οι ώρες λειτουργίας ενδέχεται να μειωθούν στις 24 Δεκεμβρίου και στις 31 Δεκεμβρίου — επιβεβαιώστε την ίδια ημέρα.

Χειριστής

Parques de Sintra – Monte da Lua, S.A. (ο ίδιος δημόσιος φορέας που διαχειρίζεται το Παλάτι της Pena, το Εθνικό Παλάτι της Sintra, το Μαυριτανικό Κάστρο και το Monserrate)

Τιμολόγηση

Διαβαθμισμένη δομή εισιτηρίων (ενήλικες, νέοι 6–17, ηλικιωμένοι 65+, οικογενειακό 2Ε+2Ν). Οι τιμές που κρατούνται μέσω υπηρεσίας εξυπηρέτησης εμφανίζονται στην αρχική σελίδα συμπεριλαμβανομένης της χρέωσης εξυπηρέτησης.

Κατασκευάστηκε

Από το 1747 και μετά, επί Πρίγκιπα (αργότερα Βασιλιά) Πέδρου Γ΄· τα σημαντικότερα έργα ολοκληρώθηκαν επί Βασίλισσας Μαρίας Α΄ τη δεκαετία του 1780.

Αρχιτεκτονικό στυλ

Ύστερο Μπαρόκ που μεταβαίνει σε Ροκοκό, με επίσημους κήπους γαλλικού τύπου και νεοκλασικές όψιμες προσθήκες

Αξιόλογα δωμάτια

Αίθουσα του Θρόνου, Αίθουσα των Πρέσβεων, αίθουσα Δον Κιχώτη (ο θάλαμος όπου γεννήθηκε ο βασιλιάς Πέδρος Δ΄ το 1798 και απεβίωσε το 1834, με ζωγραφικές σκηνές από τον Θερβάντες στον τρούλο της οροφής), Αίθουσα Μουσικής, βασιλικά διαμερίσματα, σκάλα των Λεόντων

Κήποι

Τυπικά γαλλικού ρυθμού παρτέρια, διαμορφωμένα τον 18ο αιώνα υπό τον Jean-Baptiste Robillion, με μολύβδινα μυθολογικά αγάλματα χυτά στο εργαστήριο του Βρετανού γλύπτη John Cheere, έναν αξονικό κανάλι με επένδυση πλακιδίων και γεωμετρικές συνθέσεις από θάμνους πυξάρι.

Ιππικές παραστάσεις

Η Πορτογαλική Σχολή Ιππικής Τέχνης παρουσιάζει το θέαμά της στους πρώην βασιλικούς ιππόδρομους κάθε Τετάρτη όλο τον χρόνο, με επιπλέον παραστάσεις τις Κυριακές κατά τη θερινή περίοδο. Το εισιτήριο είναι ξεχωριστό από εκείνο για την είσοδο στο παλάτι.

Ετήσιοι επισκέπτες

Περίπου 200.000–300.000

Τυπική επίσκεψη

1,5 έως 2 ώρες (ανάκτορο + επίσημοι κήποι). Προσθέστε 1 ώρα για ιππική παράσταση

Επικοινωνία

+351 21 923 73 00

Τι είναι το Palácio Nacional de Queluz;

Το Palácio Nacional de Queluz είναι η ροκοκό θερινή κατοικία του 18ου αιώνα της πορτογαλικής βασιλικής οικογένειας των Μπραγκάνσα, στην κωμόπολη Queluz, ανάμεσα στη Λισαβόνα και το Σίντρα, περίπου 15 χιλιόμετρα από το κέντρο της Λισαβόνας. Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1747 υπό τον Πρίγκιπα Πέδρο — τον μελλοντικό Βασιλιά Πέδρο Γ' — στη θέση ενός παλαιότερου βασιλικού κυνηγετικού περιπτέρου, και συνεχίστηκε σταδιακά καθ' όλο το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Το παλάτι απέκτησε τον οριστικό ροκοκό χαρακτήρα του υπό τους αρχιτέκτονες Mateus Vicente de Oliveira και Jean-Baptiste Robillion, με μεταγενέστερες νεοκλασικές προσθήκες. Βαμμένο στο απαλό ροζ που καθορίζει έως σήμερα τη δημόσια εικόνα του, πλαισιωμένο από επίσημους γαλλικού τύπου κήπους, γλυπτά και ένα μακρύ πλακόστρωτο κανάλι, είναι ευρέως γνωστό ως «η πορτογαλική Βερσαλλία».

Από τα τέλη του 18ου αιώνα έως την πτώση της μοναρχίας το 1910, το Queluz αποτελούσε την κύρια θερινή κατοικία της αυλής των Μπραγκάνσα. Ο βασιλιάς Πέτρος Δ' — ο οποίος βασίλευσε για μικρό διάστημα ως Αυτοκράτορας της Βραζιλίας προτού παραιτηθεί για να διεκδικήσει τον πορτογαλικό θρόνο — γεννήθηκε (το 1798) και πέθανε (το 1834) στο ίδιο δωμάτιο του παλατιού, την αίθουσα Δον Κιχώτη. Μετά το 1910, το κτίριο περιήλθε στο πορτογαλικό κράτος και σήμερα λειτουργεί ως εθνικό παλάτι και μουσείο υπό τη διαχείριση της Parques de Sintra – Monte da Lua, S.A., του ίδιου φορέα που διαχειρίζεται το Παλάτι της Pena και το σύμπλεγμα της Sintra. Το Queluz χρησιμεύει επίσης ως χώρος κρατικών εκδηλώσεων και ως έδρα της Πορτογαλικής Σχολής Ιππικής Τέχνης, της κλασικής ιππικής ακαδημίας της χώρας.

Πώς φτάνετε στο Παλάτι του Queluz από τη Λισαβόνα;

Από το κέντρο της Λισαβόνας έως το Παλάτι του Queluz υπολογίζεται περίπου 30 με 40 λεπτά συνολικά με τρένο και με τα πόδια. Η CP (Comboios de Portugal) εκτελεί δρομολόγια της Γραμμής Σίντρα από τους σταθμούς Rossio, Oriente και Entrecampos με συχνά δρομολόγια καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας· η διαδρομή έως τον σταθμό Queluz-Belas διαρκεί περίπου 15–25 λεπτά ανάλογα με το σημείο αναχώρησής σας. Από τον σταθμό Queluz-Belas, το παλάτι απέχει 10–15 λεπτά με τα πόδια μέσα από την πόλη — επίπεδη διαδρομή, σε κατοικημένη περιοχή, με σαφή σήμανση στους τουριστικούς χάρτες. Με αυτοκίνητο, το Queluz βρίσκεται περίπου 15 χιλιόμετρα δυτικά της Λισαβόνας στον διάδρομο IC19/A37· υπάρχει δωρεάν στάθμευση στον δρόμο κοντά στο παλάτι, αλλά οι θέσεις γεμίζουν από τα μέσα του πρωινού τα Σαββατοκύριακα σε περίοδο αιχμής, οπότε το τρένο αποτελεί την πιο αξιόπιστη επιλογή. Σε αντίθεση με το Παλάτι της Pena και το Κάστρο των Μαυριτανών στην κορυφή του λόφου της Σίντρα, δεν υπάρχει απότομη ανάβαση από τον σταθμό έως την πύλη του παλατιού — το Queluz βρίσκεται σε επίπεδο έδαφος στο κέντρο της πόλης, γεγονός που το καθιστά πιο εύκολη επίσκεψη για ταξιδιώτες με περιορισμένη κινητικότητα ή μικρά παιδιά.

Τι περιλαμβάνει μια επίσκεψη στο Παλάτι του Κελούζ;

Ένα κανονικό εισιτήριο καλύπτει την πλήρη αυτόνομη διαδρομή μέσα από τα κρατικά δωμάτια του παλατιού και τους επιβλητικούς κήπους. Η εσωτερική διαδρομή περνά μέσα από την Αίθουσα του Θρόνου — μια μακρόστενη ροκοκό στοά σε λευκό και χρυσό με καθρέφτες στους τοίχους και ζωγραφισμένη οροφή που εξυμνεί τη δυναστεία των Μπραγκάνσα — την Αίθουσα των Πρέσβεων που χρησιμοποιείται για κρατικές υποδοχές, τη Μουσική Αίθουσα με τα αυθεντικά όργανα του 18ου αιώνα, την Αίθουσα των Φανών και τη μικρότερη αίθουσα Δον Κιχώτη: ένα θολωτό υπνοδωμάτιο ιστορικής σημασίας για τη βασιλική οικογένεια, με την οροφή του ζωγραφισμένη με σκηνές από τον Δον Κιχώτη του Θερβάντες. Τα βασιλικά διαμερίσματα διατηρούνται σε μεγάλο βαθμό όπως τα χρησιμοποιούσε η οικογένεια, με έπιπλα, πορσελάνη και προσωπικά αντικείμενα στη θέση τους. Εξωτερικά, οι επιβλητικοί κήποι — σχεδιασμένοι από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Jean-Baptiste Robillion — περιλαμβάνουν διακοσμητικούς θάμνους σε σχήμα παρτέρι, μολύβδινα αγάλματα μυθολογικού περιεχομένου, έναν άξονα με πλακόστρωτο κανάλι που κάποτε μετέφερε τα μέλη της αυλής σε βαρκάδες, και συνθέσεις από πυξάρι κλαδεμένο σε γεωμετρικά και εικονιστικά σχήματα. Ηχητικοί ξεναγοί και θεματικές επισκέψεις διατίθενται με επιπλέον κόστος από τον φορέα λειτουργίας. Τα εισιτήρια που κρατούνται μέσω του ξενοδοχείου παρέχουν συνήθως πλήρη πρόσβαση στο παλάτι και τους κήπους (παρακαλούμε επιβεβαιώστε τις τρέχουσες ρυθμίσεις εισόδου με τον υπεύθυνο του ξενοδοχείου σας).

Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να επισκεφθείτε το Παλάτι του Κελούζ;

Στοχεύστε στην ώρα ανοίγματος ή αργά το απόγευμα για να αποφύγετε τα πλήθη. Το Κελούζ είναι πιο ήσυχο από τα παλάτια στους λόφους της Σίντρα — το Παλάτι της Πένα προσελκύει σημαντικά περισσότερους επισκέπτες από το Κελούζ — αλλά η ουρά στο εκδοτήριο εισιτηρίων μεγαλώνει όταν φτάνουν τα πρωινά πούλμαν από τη Λισαβόνα. Τα πρωινά πιάνουν το απαλό βορειοανατολικό φως μέσα από τα μακριά παράθυρα της Αίθουσας του Θρόνου· τα αργά απογεύματα ταιριάζουν στους επιβλητικούς κήπους. Η υψηλή περίοδος διαρκεί από Μάιο έως Σεπτέμβριο, με τον Ιούλιο και τον Αύγουστο να είναι οι πιο πολυσύχναστες εβδομάδες, αλλά η χαμηλότερη ροή επισκεπτών του Κελούζ σημαίνει ότι ακόμη και τα Σαββατοκύριακα αιχμής παραμένουν διαχειρίσιμα σε σύγκριση με την Πένα. Ελέγξτε το πρόγραμμα αν θέλετε να συνδυάσετε την είσοδο στο παλάτι με μια παράσταση της Πορτογαλικής Σχολής Ιππικής Τέχνης στην πρώην βασιλική αρένα, καθώς οι παραστάσεις πραγματοποιούνται μόνο συγκεκριμένες ημέρες. Ο χειμώνας (Νοέμβριος έως Φεβρουάριος) είναι δροσερός, περιστασιακά υγρός και πολύ ήσυχος — οι ροκοκό εσωτερικοί χώροι δείχνουν στα καλύτερά τους με το απαλό χειμωνιάτικο φως.

Πόσο χρόνο χρειάζεστε στο Παλάτι του Κελούζ;

Υπολογίστε 1,5 έως 2 ώρες για το εσωτερικό του παλατιού συν τους επιβλητικούς κήπους με σταθερό ρυθμό. Η εσωτερική διαδρομή καλύπτει περίπου είκοσι δωμάτια και είναι ως επί το πλείστον σε ένα επίπεδο, με λίγα σύντομα σκαλοπάτια μεταξύ των γειτονικών σουιτών — πολύ λιγότερο απαιτητική σωματικά από το Παλάτι της Πένα ή το Μαυριτανικό Κάστρο. Οι κήποι αξίζουν άλλα 30 έως 45 λεπτά αργού περιπάτου: τα παρτέρια, τα αγάλματα, το μακρύ πλακόστρωτο κανάλι και οι συνθέσεις από πυξάρι απολαμβάνονται καλύτερα με χαλαρό βήμα. Αν συντονίζετε την επίσκεψή σας με μια ιππική παράσταση της Πορτογαλικής Σχολής Ιππικής Τέχνης (όταν διατίθεται), ελέγξτε τα τρέχοντα προγράμματα και υπολογίστε επιπλέον χρόνο για την παράσταση, συνήθως περίπου μία ώρα συν περιθώριο για τη θέση και την έξοδο. Οι επισκέπτες που προσπαθούν να δουν το Κελούζ βιαστικά σε 45 λεπτά συνήθως χάνουν τους κήπους, που είναι το μισό από αυτό που κάνει το παλάτι αξιοσημείωτο — δώστε στην ημέρα τουλάχιστον δύο ώρες από την άφιξη έως την αναχώρηση.

Τι είναι οι ιππικές παραστάσεις στο Παλάτι του Κελούζ;

Η Πορτογαλική Σχολή Ιππικής Τέχνης (Escola Portuguesa de Arte Equestre) είναι η κλασική ιππική ακαδημία της Πορτογαλίας, που παρουσιάζει παραστάσεις στους πρώην βασιλικούς χώρους εκγύμνασης στο Κελούζ. Αναβάτες με στολές του 18ου αιώνα δουλεύουν καθαρόαιμα άλογα Lustiano μέσα από τις φιγούρες της κλασικής ιππασίας — καπριόλα, λεβάδα, κουρμπέτα και πα-ντε-ντε — υπό μπαρόκ μουσική. Η σχολή ανιχνεύει την καταγωγή της στην ιππική παράδοση που καλλιεργήθηκε από την πορτογαλική αυλή στο Κελούζ τον 18ο αιώνα, και αυτό είναι που κάνει τον ίδιο τον χώρο μέρος της εμπειρίας: παρακολουθείτε τα άλογα να επιδίδονται σε ιστορικούς βασιλικούς χώρους εκγύμνασης συνδεδεμένους με την ιππική κληρονομιά της Πορτογαλίας.

Το παλάτι και οι κήποι διαχειρίζονται από την Parques de Sintra, η οποία λειτουργεί ένα ενοποιημένο σύστημα εισιτηρίων για τον χώρο. Το εισιτήριο εισόδου σας καλύπτει την πρόσβαση στους εσωτερικούς χώρους του παλατιού και τους επιβλητικούς κήπους, συμπεριλαμβανομένου του κήπου με το κανάλι και των γεωμετρικών παρτεριών. Αν σχεδιάζετε μεγαλύτερη επίσκεψη, μόνο οι κήποι δικαιολογούν τουλάχιστον μία ώρα, ιδιαίτερα στα τέλη της άνοιξης όταν το πυξάρι είναι κλαδεμένο και τα εσπεριδοειδή ανθισμένα. Η διαδρομή του παλατιού διαρκεί περίπου 45 λεπτά με άνετο ρυθμό, αν και μπορεί να θελήσετε να μείνετε περισσότερο στην Αίθουσα του Θρόνου και στις αίθουσες με τους καθρέφτες. Δεν απαιτούνται συνδυαστικά εισιτήρια εδώ — η ενιαία είσοδος καλύπτει την κύρια εμπειρία του επισκέπτη — αλλά επιβεβαιώστε τις τρέχουσες ώρες λειτουργίας με τον υπεύθυνο του ξενοδοχείου σας, καθώς το παλάτι περιστασιακά κλείνει για κρατικές εκδηλώσεις ή εργασίες συντήρησης, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες όταν ο αριθμός επισκεπτών είναι χαμηλότερος.

Είναι το Παλάτι του Κελούζ προσβάσιμο για χρήστες αναπηρικών αμαξιδίων;

Το Κελούζ είναι ένα από τα πιο προσβάσιμα μνημεία της Parques de Sintra επειδή βρίσκεται σε επίπεδο έδαφος στο κέντρο της πόλης — δεν υπάρχει αναρρίχηση στο βουνό μεταξύ του σιδηροδρομικού σταθμού και της πύλης του παλατιού, σε αντίθεση με την Πένα ή το Μαυριτανικό Κάστρο. Οι επιβλητικοί κήποι είναι σε μεγάλο βαθμό προσβάσιμοι μέσω επίπεδων μονοπατιών με χαλίκι. Στο εσωτερικό, τα κρατικά δωμάτια του ισογείου είναι ως επί το πλείστον προσβάσιμα, αλλά η διαδρομή περιλαμβάνει αρκετά σύντομα σκαλοπάτια μεταξύ γειτονικών δωματίων, και ένας μικρός αριθμός χώρων σε ανώτερα επίπεδα δεν μπορεί να διαμορφωθεί χωρίς να διακυβευτεί η προστατευόμενη δομή του κτιρίου. Οι επισκέπτες με κινητικές, αισθητηριακές ή γνωστικές ανάγκες ενθαρρύνονται να επικοινωνήσουν με την Parques de Sintra τουλάχιστον 48 ώρες πριν από την επίσκεψη για να επιβεβαιώσουν την τρέχουσα προσβάσιμη διαδρομή και να κανονίσουν οποιαδήποτε ειδική υποστήριξη. Τα στοιχεία επικοινωνίας διατίθενται στον επίσημο ιστότοπο της Parques de Sintra. Η Parques de Sintra προσφέρει υπηρεσίες προσβασιμότητας σε όλους τους χώρους της — ελέγξτε τον επίσημο ιστότοπο για τα τρέχοντα στοιχεία του προγράμματος.

Μπορείτε να βγάλετε φωτογραφίες μέσα στο Παλάτι του Κελούζ;

Επιτρέπεται η προσωπική, χειροκίνητη φωτογράφηση χωρίς φλας σε όλο το παλάτι και τους κήπους. Η Αίθουσα του Θρόνου είναι ο πιο πολυφωτογραφημένος εσωτερικός χώρος — οι τοίχοι με τους καθρέφτες, τα χρυσά σκαλίσματα και η ζωγραφισμένη οροφή αποτυπώνονται υπέροχα στο πρωινό φως της ημέρας όταν τα μακριά παράθυρα στην ανατολική πλευρά αφήνουν να μπει απαλό φυσικό φως. Η Αίθουσα των Πρέσβεων, η Μουσική Αίθουσα και η μικρότερη αίθουσα Δον Κιχώτη με τις σκηνές από τον Θερβάντες φωτογραφίζονται επίσης συχνά. Εξωτερικά, τα διακοσμητικά στοιχεία νερού και το πλακόστρωτο κανάλι στους κήπους, καθώς και τα παρτέρια από πυξάρι, είναι τα πιο φωτογενή κάδρα. Τρίποδα, μονόποδα, επαγγελματικός εξοπλισμός φωτισμού, επαγγελματικός εξοπλισμός βίντεο και selfie sticks απαγορεύονται στις αίθουσες· ελέγξτε τις πινακίδες στην είσοδο την ημέρα της επίσκεψης. Τα drones δεν επιτρέπονται πάνω από τους χώρους του παλατιού. Σε συγκεκριμένες αίθουσες η φωτογράφηση ενδέχεται περιστασιακά να περιορίζεται κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης ή προσωρινών εκθέσεων, με σχετική σήμανση στην είσοδο της αίθουσας.

Είναι το Παλάτι του Queluz κατάλληλο για παιδιά;

Ναι — και συχνά αποτελεί πιο ήρεμη επιλογή για οικογένειες από τα πολυσύχναστα παλάτια στους λόφους της Σίντρα. Η επίπεδη τοποθεσία στο κέντρο της πόλης σημαίνει ότι δεν χρειάζεται απότομη ανάβαση από τον σταθμό, οι επίσημοι κήποι είναι εξαιρετικοί για να τρέχουν τα μικρότερα παιδιά ανάμεσα στα παρτέρια και το μακρύ κανάλι, οι διακοσμημένοι εσωτερικοί χώροι (ιδιαίτερα η αίθουσα Δον Κιχώτη με τις αζουλέζο σκηνές από τον Θερβάντες) κρατούν το ενδιαφέρον τους, και οι ιππικές επιδείξεις που πραγματοποιούνται τακτικά κατά τη διάρκεια της σεζόν αποτελούν προφανές αποκορύφωμα για κάθε παιδί που ενδιαφέρεται για τα άλογα. Μειωμένες τιμές διατίθενται συνήθως για παιδιά και οικογένειες· ελέγξτε τις τρέχουσες τιμές στον επίσημο ιστότοπο. Τα καροτσάκια κινούνται εύκολα στους κήπους αλλά δυσκολεύονται με τις σύντομες σκάλες ανάμεσα στις αίθουσες του παλατιού — ένα baby carrier είναι πιο πρακτικό για παιδιά κάτω των 3 ετών. Το καφέ του παλατιού και τα εστιατόρια στο κέντρο του Queluz εξυπηρετούν οικογενειακά γεύματα· οι ουρές και οι αναμονές τύπου Σίντρα γενικά δεν ισχύουν εδώ.

Τι άλλο μπορείτε να δείτε την ίδια μέρα;

Το Queluz συνδυάζεται φυσικά είτε με τη Λισαβόνα είτε με τη Σίντρα, ανάλογα με την κατεύθυνση του δρομολογίου σας. Ξεκινώντας από τη Λισαβόνα: πρωινό στο Queluz (09:00–11:30), τρένο για τη Σίντρα για ένα απόγευμα στο Εθνικό Παλάτι της Σίντρα ή στο Παλάτι της Πένα. Επιστρέφοντας από τη Σίντρα στη Λισαβόνα: πρωινό στην Πένα ή στο Εθνικό Παλάτι της Σίντρα, μεσημεριανό στην πόλη της Σίντρα, απογευματινή στάση στο Queluz στην επιστροφή, τρένο για τη Λισαβόνα για δείπνο. Το Εθνικό Παλάτι της Σίντρα, με τις δίδυμες κωνικές καμινάδες της κουζίνας του, βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Σίντρα και συνδυάζεται ιδιαίτερα καλά με το Queluz — και τα δύο προσφέρουν μια πιο επίπεδη, πιο ήρεμη βασιλική εμπειρία από την Πένα στην πλαγιά του βουνού. Το Κάστρο των Μαυριτανών και η Κουίντα ντα Ρεγκαλέιρα ταιριάζουν καλύτερα με τη Σίντρα παρά με το Queluz λόγω της γεωγραφίας. Το να προσπαθήσετε να χωρέσετε τρία βασιλικά παλάτια σε μία μόνο μέρα σε αυτόν τον διάδρομο είναι γενικά λάθος· δύο που γίνονται σωστά είναι η φόρμουλα που δουλεύει.

Γιατί είναι ιστορικά σημαντικό το Παλάτι του Queluz;

Το Queluz είναι σημαντικό για τρεις λόγους. Πρώτον, είναι το πληρέστερο σωζόμενο ροκοκό παλάτι στην Πορτογαλία — πολλοί από τους εσωτερικούς χώρους του του 18ου αιώνα, οι ζωγραφισμένες οροφές και τα αυθεντικά έπιπλα έχουν φτάσει έως σήμερα στη θέση τους, γεγονός που το καθιστά ένα από τα καλύτερα διατηρημένα παραδείγματα ύστερης ροκοκό αυλικής αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη. Δεύτερον, ήταν η προσωπική έδρα της βασίλισσας Μαρίας Α΄ και η κύρια θερινή κατοικία της ύστερης πορτογαλικής μοναρχίας, πράγμα που σημαίνει ότι οι αίθουσές του υπήρξαν μάρτυρες της πολιτικής αναταραχής των αρχών του 19ου αιώνα — των ναπολεόντειων εισβολών στην Πορτογαλία, της φυγής της βασιλικής οικογένειας στη Βραζιλία και της τελικής επιστροφής και συνταγματικής κρίσης υπό τον Πέδρο Δ΄, ο οποίος γεννήθηκε σε αυτό το παλάτι και πέθανε εδώ το 1834. Τρίτον, επιβιώνει σήμερα ως η έδρα της Πορτογαλικής Σχολής Ιππικής Τέχνης, γεγονός που το καθιστά ταυτόχρονα μουσείο αυλικής ζωής και ενεργό χώρο για την παράδοση της κλασικής ιππασίας που καλλιεργήθηκε στον ίδιο τόπο πριν από τρεις αιώνες. Η UNESCO δεν έχει εγγράψει το Queluz στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς — σε αντίθεση με το πολιτιστικό τοπίο της Σίντρα — αλλά αποτελεί Εθνικό Μνημείο σύμφωνα με την πορτογαλική νομοθεσία και έναν από τους σημαντικότερους ροκοκό τόπους της χώρας.

Ποιος σχεδίασε το Παλάτι του Queluz;

Το Παλάτι του Queluz είναι έργο δύο αρχιτεκτόνων των οποίων οι σταδιοδρομίες καλύπτουν το έργο σε διάστημα σαράντα ετών. Ο Ματέους Βισέντε ντε Ολιβέιρα, ένας Πορτογάλος μάστορας που είχε εκπαιδευτεί υπό τον Ούγγρο αρχιτέκτονα Κάρλος Μαρντέλ κατά την ανοικοδόμηση της Λισαβόνας μετά τον σεισμό του 1755, συνέταξε τα αρχικά σχέδια το 1747 για τον πρίγκιπα Πέδρο — τον μελλοντικό βασιλιά Πέδρο Γ΄. Ο Βισέντε ντε Ολιβέιρα έδωσε στο Queluz την ήρεμη, χαμηλή οριζόντια σιλουέτα του και τις συγκρατημένες ροζ προσόψεις του, απομακρυνόμενος σκόπιμα από το βαρύτερο μπαρόκ λεξιλόγιο των προηγούμενων κατοικιών των Μπραγκάνσα. Εργάστηκε στο Queluz από το 1747 έως το 1758, όταν ο σεισμός της Λισαβόνας του 1755 απορρόφησε τους βασιλικούς πόρους αλλού και το έργο διακόπηκε.

Όταν η κατασκευή ξανάρχισε εντατικά, ο Γάλλος αρχιτέκτονας Ζαν-Μπατίστ Ρομπιγιόν ανέλαβε τους εσωτερικούς χώρους και τους κήπους. Ο Ρομπιγιόν έφτασε στην Πορτογαλία το 1749 ως αργυροχόος, προήχθη σε βασιλικό αρχιτέκτονα και παρέμεινε έως τον θάνατό του το 1782. Αυτός είναι ο δημιουργός των πιο φωτογραφημένων αιθουσών του Queluz: της Αίθουσας του Θρόνου με τους καθρέφτες και τις επιχρυσωμένες έλικες, της Αίθουσας Μουσικής, της Αίθουσας των Πρέσβεων και των επίσημων κήπων με τους πυξάρινους φράχτες, τα μολύβδινα αγάλματα και το μακρύ πλακόστρωτο κανάλι. Η διπλή αρχιτεκτονική καταγωγή εξηγεί τον χαρακτήρα του κτιρίου — πορτογαλικά ροκοκό οστά με γαλλική ροκοκό σάρκα — και είναι ο λόγος που οι επισκέπτες που γνωρίζουν τις Βερσαλλίες, την Καζέρτα ή το Σανσουσί θα αναγνωρίσουν το λεξιλόγιο χωρίς να βρουν κανένα από αυτά να αντιγράφεται άμεσα.

Η βασίλισσα Μαρία Α΄ και οι πιο ήσυχες δεκαετίες του παλατιού

Η βασίλισσα Μαρία Α΄ — η πρώτη βασιλεύουσα βασίλισσα της Πορτογαλίας — είναι η μορφή των Μπραγκάνσα που συνδέεται στενότερα με το Queluz, και ο λόγος που οι τελευταίες δεκαετίες του παλατιού πριν από τη βασιλική φυγή του 1807 μοιάζουν υποτονικές παρά εορταστικές. Η Μαρία Α΄ παντρεύτηκε τον ίδιο της τον θείο, τον ίδιο βασιλιά Πέδρο Γ΄ για τον οποίο είχε χτιστεί το Queluz, και μετά τον θάνατό του το 1786 παρέμεινε στο παλάτι καθώς αυτό έγινε η κύρια κατοικία της. Από περίπου το 1792 και μετά η ψυχική της υγεία επιδεινώθηκε ραγδαία, εν μέρει μετά τον θάνατο του μεγαλύτερου γιου της, και οι σύγχρονες μαρτυρίες περιγράφουν τις κραυγές της να αντηχούν στους διαδρόμους τη νύχτα. Ο γιος της Ζοάο — αργότερα βασιλιάς Ζοάο ΣΤ΄ — ενήργησε ως αντιβασιλέας από το 1799 και μετά, και η βασίλισσα έζησε στο Queluz ως ουσιαστικά απομονωμένη μορφή έως την αναχώρηση της βασιλικής οικογένειας για τη Βραζιλία το 1807.

Αυτή η μακρά δυστυχισμένη αντιβασιλεία είναι ο λόγος που το Queluz, σε αντίθεση με τις Βερσαλλίες ή την Καζέρτα, δεν προβάλλει μια ενιαία στιγμή δυναστικού θριάμβου. Η αίθουσα του θρόνου είναι μεγαλοπρεπής αλλά σπάνια υπήρξε η έδρα μιας σίγουρης αυλής· οι κήποι σχεδιάστηκαν για πάρτι και συναυλίες που γίνονταν όλο και πιο συγκρατημένα καθώς η βασίλισσα αποσυρόταν. Η σημερινή επίσκεψη ωφελείται από την κατανόηση ότι το παλάτι είναι ένα όμορφο αντικείμενο χτισμένο για μια βασιλεία αναψυχής και στη συνέχεια κατοικήθηκε κυρίως μέσα από μια βασιλεία ασθένειας — ένα νήμα που προσδίδει στο ήρεμο εσωτερικό φως και στην πατίνα ορισμένων αιθουσών που δεν έχουν αποκατασταθεί ένα απροσδόκητο συναισθηματικό βάρος.

Τι συνέβη στο Κελούζ το 1807;

Τον Νοέμβριο του 1807, ο Γάλλος στρατηγός Ζαν-Αντοές Ζυνό εισέβαλε στην Πορτογαλία κατόπιν διαταγών του Ναπολέοντα, με σκοπό να επιβάλει τον Ηπειρωτικό Αποκλεισμό και να εκθρονίσει τη δυναστεία των Μπραγκάνσα. Η πορτογαλική βασιλική οικογένεια — η βασίλισσα Μαρία Α΄, ο αντιβασιλέας Ιωάννης, η σύζυγός του Καρλότα Ζοακίνα και περίπου δεκαπέντε χιλιάδες αυλικοί, υπηρέτες και κυβερνητικοί αξιωματούχοι — διέφυγε διά ξηράς από το Κελούζ και άλλες κατοικίες της περιοχής της Λισαβόνας προς το λιμάνι του Μπελέμ, επιβιβάστηκε σε έναν στόλο πορτογαλικών και βρετανικών πλοίων και απέπλευσε για τη Βραζιλία. Ήταν η μόνη ευρωπαϊκή μοναρχία που μετεγκαταστάθηκε στη δική της αποικία κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων, και η κίνηση αυτή μετέφερε το πολιτικό κέντρο της πορτογαλικής αυτοκρατορίας στο Ρίο ντε Τζανέιρο για τα επόμενα δεκατέσσερα χρόνια.

Το Κελούζ εγκαταλείφθηκε σχεδόν εν μία νυκτί ως ένα δυναστικό φάντασμα — πλήρως επιπλωμένο, με τα σερβίτσια ακόμη στα σκευοφυλάκια σύμφωνα με ορισμένες μαρτυρίες, και φροντισμένο από ένα στοιχειώδες προσωπικό μέχρι τη μερική επιστροφή της αυλής το 1821. Το παλάτι καταλήφθηκε για μικρό διάστημα από τον ίδιο τον Ζυνό, ο οποίος έζησε στα βασιλικά διαμερίσματα, καθώς και από άλλους Γάλλους και αργότερα Βρετανούς αξιωματικούς κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ιβηρικής Χερσονήσου. Η τελική επιστροφή του Ιωάννη ΣΤ΄ δεν επανέφερε το Κελούζ σε τίποτα που να θυμίζει την προηγούμενη ζωή του: οι αυλικές τελετές μεταφέρθηκαν ολοένα και περισσότερο σε άλλα παλάτια της Λισαβόνας, και το Κελούζ ολίσθησε προς τον ρόλο που παίζει σήμερα — ένα διατηρημένο εσωτερικό του 18ου αιώνα και όχι μια ενεργή βασιλική κατοικία.

Γιατί η Πορτογαλική Σχολή Ιππικής Τέχνης εδρεύει στο Κελούζ;

Η Escola Portuguesa de Arte Equestre — η Πορτογαλική Σχολή Ιππικής Τέχνης — είναι ο θεσμικός απόγονος της βασιλικής ιππικής ακαδημίας που διατηρούσε η αυλή των Μπραγκάνσα από τον 18ο αιώνα και έπειτα, και είναι μία από τις μόλις τέσσερις κλασικές ιππικές σχολές στον κόσμο που αναγνωρίζονται από την UNESCO ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά, μαζί με την Ισπανική Ιππική Σχολή της Βιέννης, το Cadre Noir του Σωμύρ και τη Βασιλική Ανδαλουσιανή Σχολή της Χερέθ. Από το 2015 η σχολή διοικείται από την Parques de Sintra — Monte da Lua, την ίδια δημόσια-ιδιωτική εταιρεία που διαχειρίζεται και το ίδιο το παλάτι, γι' αυτό και οι αναβάτες, τα άλογα της φυλής Lusitano και η κυκλοφορία εντός του παλατιού είναι στενά ενοποιημένα αντί να λειτουργούν με ξεχωριστά προγράμματα.

Δύο χώροι παραστάσεων βρίσκονται στους χώρους του παλατιού. Το Picadeiro Henrique Calado είναι μια υπαίθρια αρένα χτισμένη στην ανατολική πλευρά του παλατιού — εκεί πραγματοποιούνται οι τακτικές εβδομαδιαίες παραστάσεις σε κανονικές καιρικές συνθήκες, και εκεί μπορούν να παρακολουθηθούν ξεχωριστά οι πρωινές προπονήσεις με πολύ χαμηλότερο εισιτήριο. Τον χειμώνα ή σε υγρές συνθήκες οι παραστάσεις μεταφέρονται σε εσωτερικό χώρο, στην Sala dos Embaixadores — την Αίθουσα των Πρέσβεων — ή, ανάλογα με το πρόγραμμα, σε σκεπαστή ιππική αίθουσα. Οι παραστάσεις περιλαμβάνουν παραδοσιακές φορεσιές του 18ου αιώνα, επιβήτορες της φυλής Lusitano εκτρεφόμενους στο βασιλικό ιπποφορβείο Alter Real, και χορογραφία αντλημένη απευθείας από τα κλασικά ιππικά εγχειρίδια της εποχής. Για τους επισκέπτες που προγραμματίζουν μια ημέρα στο Κελούζ, η παράσταση της Τετάρτης αργά το πρωί είναι η μακροχρόνια σταθερή επιλογή· τις καλοκαιρινές περιόδους προστίθενται και κυριακάτικες παραστάσεις όταν προγραμματίζονται. Συνιστούμε να επιβεβαιώνετε το τρέχον εβδομαδιαίο πρόγραμμα απευθείας με την Parques de Sintra τη στιγμή της κράτησής σας.

Η πυρκαγιά του 1934 και ό,τι διασώθηκε

Στις 4 Οκτωβρίου 1934 ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά στη νότια πτέρυγα του Παλατιού του Κελούζ, στην περιοχή που ήταν τότε γνωστή ως πτέρυγα Robillion. Η φωτιά κατέστρεψε την οροφή της Αίθουσας Μουσικής, προκάλεσε ζημιές στην Sala dos Embaixadores και κατέκαυσε μια σειρά δευτερευόντων θαλάμων· χάθηκαν πρωτότυπα παρκέ, αρκετές ζωγραφισμένες οροφές και μεγάλη ποσότητα επίπλων του 18ου αιώνα. Η κρατική αποκατάσταση ξεκίνησε σχεδόν αμέσως υπό τη διεύθυνση του αρχιτέκτονα Ραούλ Λίνο και συνεχίστηκε σε φάσεις έως τη δεκαετία του 1940. Η προσέγγιση του Λίνο ήταν συντηρητική — επισκευή των κατεστραμμένων επιχρισμάτων αντί για ανασχεδιασμό τους, επαναφορά των επιχρυσωμένων γλυπτών στη θέση τους προ της πυρκαγιάς όπου το επέτρεπαν οι φωτογραφικές και σχεδιαστικές μαρτυρίες, και αφήνοντας ορισμένες σημαδεμένες επιφάνειες χωρίς επεξεργασία ως ιστορική μαρτυρία.

Το αποτέλεσμα είναι το παλάτι που περπατάτε σήμερα. Περίπου το 80 τοις εκατό όσων βλέπουν οι επισκέπτες στις κύριες αίθουσες υποδοχής είναι πρωτότυπο υλικό του 18ου αιώνα· το υπόλοιπο είναι συντηρητική αποκατάσταση της περιόδου 1930–40, μεγάλο μέρος της οποίας είναι σκόπιμα διακριτό σε προσεκτική παρατήρηση. Η Αίθουσα του Θρόνου, η κρεβατοκάμαρα του Δον Κιχώτη και η μακριά πλακόστρωτη στοά Corredor das Mangas γλίτωσαν από σοβαρές ζημιές της πυρκαγιάς και παραμένουν σε μεγάλο βαθμό όπως ήταν επί Μαρίας Α΄. Η οικεία κλίμακα του Κελούζ — πολύ μικρότερου από τις Βερσαλλίες ή την Καζέρτα — σήμαινε ότι η μεταπυρκαγική επέμβαση μπορούσε να είναι βιοτεχνικής κλίμακας αντί βιομηχανικής, και οι ραφές μεταξύ πρωτότυπου και αποκατεστημένου έργου είναι αντίστοιχα λεπτές. Για τους επισκέπτες που απολαμβάνουν να διαβάζουν τη βιογραφία ενός κτιρίου στους τοίχους του, το Κελούζ ανταμείβει μια αργή περιήγηση.

Πώς συγκρίνεται το Κελούζ με τις Βερσαλλίες;

Το Κελούζ αποκαλείται συχνά πορτογαλικές Βερσαλλίες, και οι παραλληλισμοί είναι πραγματικοί: ένα χαμηλό ροζ παλάτι σε επίπεδη θέση, επίσημοι κήποι με πυξάρια και αγάλματα και μια μακριά αξονική διώρυγα, μια Αίθουσα του Θρόνου και ένα λεξιλόγιο συγγενικό με την Αίθουσα των Κατόπτρων στους πιο φωτογραφημένους εσωτερικούς χώρους, και μια ρητή βασιλική φιλοδοξία να εισαχθεί το γαλλικό ροκοκό ιδίωμα που κυριαρχούσε στη γεύση των ευρωπαϊκών αυλών από την εποχή του Λουδοβίκου ΙΕ΄. Η πορτογαλική αυλή των Μπραγκάνσα μετρούσε ενεργά τον εαυτό της με τις Βερσαλλίες, το Σανσουσί και την Καζέρτα όταν παρήγγειλε το παλάτι, και οι αρχιτέκτονες παρέδωσαν ένα κτίριο που στέκεται επάξια στο ένα πέμπτο της κλίμακας.

Αλλά η σύγκριση είναι επίσης το σημείο όπου οι περισσότεροι επισκέπτες πρώτης φοράς αναπροσαρμόζουν τις προσδοκίες τους. Οι Βερσαλλίες είναι μνημειακές, ιεραρχικές και τις επισκέπτονται περίπου δέκα εκατομμύρια άνθρωποι ετησίως· το Κελούζ είναι οικείο, χαμηλών τόνων και το επισκέπτονται λιγότεροι από τριακόσιες χιλιάδες. Στις Βερσαλλίες περπατάτε μέσα σε ένα κατευθυνόμενο ρεύμα· στο Κελούζ περπατάτε σχεδόν μόνοι, συχνά με δωμάτια εντελώς δικά σας την πρώτη ή την τελευταία ώρα. Οι κήποι των Βερσαλλιών είναι σχεδιασμένοι για να τους βλέπει κανείς από μεγάλη απόσταση· οι κήποι του Κελούζ είναι σχεδιασμένοι για να μπαίνει κανείς μέσα τους, με τα μολύβδινα αγάλματα σε ύψος που τα αγγίζεις με το χέρι και τη διώρυγα με τα πλακάκια αρκετά στενή ώστε να την διασχίζεις με τρία βήματα. Για τους επισκέπτες που έχουν πάει και στα δύο, η κοινή γνώμη είναι ότι οι Βερσαλλίες είναι το θέαμα και το Κελούζ είναι το δωμάτιο στο οποίο πραγματικά θέλεις να καθίσεις. Για τους επισκέπτες που έχουν μόνο μία ημέρα πορτογαλικού παλατιού στο δρομολόγιό τους, αυτή η οικειότητα είναι το αποφασιστικό επιχείρημα.

Συχνές ερωτήσεις